Different Strokes...

Autumn सुरू झाला तशी सगळिकडे रंगांची मनसोक्त उधळण सुरू झाली आहे. रोजच्या वर्दळीच्या वाटेवरच्या झाडांनी सुंदर रंग धरण केले आहेत. नारिंगी, गुलाबी, तांबडी, पिवळी, शेंदरी, करडी, अशी असंख्य रंगांची पखरण... दूरवर नजर फिरवली की निसर्ग चित्रातले हे Different Strokes मन मोहून टाकतात. ह्या वेगवेगळ्या रन्गान्प्रमाणेच निरनिराळे मूड्स व्यक्त करणारी माझ्या मनातली काही क्लासिक गाणी...


अभी ना जाओ छोडकर
देवानंद च्या evergreen collection मधलं माझ अत्यंत आवडत गाण. सर्वात आधी गाण्यातला ठेहेराव मन जिंकून घेतो. वाक्यात अक्षरशः गुंफलेले शब्द, देव आणि साधना ची अप्रतिम केमिस्ट्री, आणि आशा-रफी चा मेलोडियस आवाज. सगळेच मन्त्रमुग्ध करते. गाणे संपते तेंव्हा नेहमीच "अजुन थोडे ऐकवा ना please" असे मला दर वेळी वाटत राहते...


अभी अभी तो आई हो बहर बनके छाइ हो
हवा जरा मेहेक तो ले नजर जरा बेहेक तो ले
ये शाम ढल तो ले जरा ये दिल सम्भल तो ले जरा
अभी तो कुछ कहा नाही अभी तो कुछ सुना नाही...


ठन्डी हवा ये चांदनी सुहानी...

खास किशोर style मधले गाणे. कधीतरी उदास वाटत असताना tune in करावे आणि चटकन एखादे कोडे उकलल्यासारखे व्हावे, कितीही frustrated असेन तरी सहज गाण्यात हरवून जावे. न राहवून गाण्याच्या ओळि ओठांवर येतातच.

सारे हसीन नझारे सपनो में खो गये
पर्वत भी आसमाँ पे सर रख के सो गये
मेरे दिल, तू सुना कोई ऐसी दास्तान
जिसको सुनकर मिले चैन मेरी जान...
मंजील है अनजानी... :)



वो शाम कुछ अजीब थी...
एकटेपणा नेहमीच वाईट नसतो, कधीतरी तो एकट्याने बसून अंतर्मुख होऊन स्वता:त हरवलेल्या अनोळखी चेहेर्याला शोधायलाही लावतो. अश्या वेळि हरवलेले गीत शोधताना कातर होणारे मन, सन्ध्यकळ्चि हूरहुर ह्या गाण्यात इतकी नेमक्या शब्दात व्यक्त होते की क्षणभर स्वता:चाही विसर पाडवा. एखाद्या जुन्या विचारात मन नकळत गुंतून पाडाव...


झुकी हुई निगाह में काही मेरा खयाल था
दबी दबी हसी में इक हसीन सा गुलाल था
मैं सोचता था मेरा नाम गुनगुना रही है वो
ना जाने क्यूं लगा मुझे की मुस्कूरा रही है वो


आपकी नझरों ने समझा...

मनातील सारी घालमेल सारी तगमग क्षणार्धात शांत व्हावी आणि संपूर्णपणाचा एक विलक्षण अनुभव मिळाव तस हे गाण प्रत्येक शब्दातून उलगडत जात. शब्द च इतके बोलके की अभिनय सुद्धा कमी पाडवा.


आपकी मंजील हूं मै, मेरी मंजील आप है
क्यू मै तुफान से डरु मेरा साहील आप है
कोई तुफानो से केहदे मिल गया साहिल मुझे



ऐसे तो ना देखो...
निरागस ह्या एकाच शब्दात संपूर्ण गाण्याला डिस्क्राइब करता येईल. निरागस शब्द, लोभास अभिनय, अप्रतिम चाल. कितिदाहि ऐकले तरी mesmerize करते हे गाणे.

ऐसे तो ना देखो के हमको नशा हो जाए
खुबसुरत सी कोई हमसे खता हो जाए





माझ्या आवडत्या गाण्यांची लिस्ट अजूनही पुष्कळ वाढु शकते पण सध्या इथेच थांबते, काही गाणी येणार्या ऋतू च्या नावावर करून...

तेरे उतारें हुए दिन...

कधी पहिलाय दुपार ढळ्ताना आणि संजेकडे सरकत जाताना... उतरत जाणारं उन... लक्ख पाण्यावर चमचमणार...त्या उन्हाकडे पहिले की एक आभास निर्माण होतो मनात. खोलवर आतमधे, कुठेतरी लपलेली न गावसलेली गुपिते उलगडत गेल्यासारखे वाटायला लागते, पाण्यावर पडणारा एखादा सोनेरी किरण क्षणभर त्या थेंबात चमकतो, लुकलुकतो... काहीतरी क्षणिक मिळाल्याचा एक कोवळा आनंद, आबोलीची कळि उमलते ना तसे त्याचे सौंदर्य, अगदी किंचित उमललेले आणि खूप सारे मिटलेले...

हळूहळू उन मनाच्या कप्यांमधे पाझरत जाते, त्याचे असंख्य कवडसे बनतात मनात, जपून ठेवलेले काही क्षण नकळत वलयांकित होतात... गार्दिमधून एखादा स्पॉट लाइट फिरावा तसे काहीसे, कधी ते व्यक्तीशी, स्थळाशी जोडलेले असतात आणि बरेचदा नसतातही, एक अनाकार आकृती असते, कोणाची-कशाची काही माहीत नाही.. पण त्यावेळी जाणवते ती फक्त हूरहुर, एखाद्या जुन्या उबदार स्वेटर सारखे चढवलेले अन् उतरवून ठेवलेले ते दिवस, स्वेटर जिर्ण झाले तरी त्याची मखमल आणि उब मात्र तशीच कायम असते, त्या स्वेटर कडे बघून मायेने त्यावरून हात फिरवला की ती उब मनात दाटून येते, नकळत डोळ्यांच्या कडेतही..., त्या दिवसांना अंगाभोवती गुन्डाळून त्या वलयांकित आकृतीला जिवंत करतो, आठवणींना अंगावर चढवल्याचे समाधान...




तेरे उतारें हुए दिन....

तेरे उतारे हुए दिन
टँगे है लॉन में अब तक
ना वो पुराने हुए है
ना उनका रंग उतरा
काहीं से कोई भी सिवन अभी नाही उधड़ी

एलैईची के बहूत पास रखे पत्थर पर
ज़रा सी जल्दी सरकाया करती है छाव
ज़रा सा और घाना हो गया है वो पौधा
मैं थोडा थोडा वो गमला हाटाता रेहता हूँ
फकिरा अब भी वहीं मेरी कोफी देता है

गिलहरियों को बुलाकार खिलाता हूँ बिस्कूट
गिलहरियाँ मुझे शक़ की नज़र से देखती है
वो तेरे हाथों का मस्स जानती होंगी

कभी कभी जब उतरति है झील शाम की छत से
थकी थकी सी ज़रा देर लॉन में रूक कर
सफेद और गुलाबी मुसंबी के पौधो में घुलने लगती है
की जैसे बर्फ का टुकड़ा पिघलता जाए विस्की में

मैं स्कार्फ उन दिन का गले से उतार देता हूँ
तेरे उतारे हुए दिन पहेनके अब भी मैं
तेरी मेहेक में काइ रोज काट देता हूँ

तेरे उतारे हुए दिन
टँगे है लॉन में अब तक
ना वो पुराने हुए है
ना उनका रंग उतरा
काहीं से कोई भी सिवन अभी नाही उधड़ी

-- गुलज़ार