पहिले मोरपीस - पुस्तकांची खोली

नाही-नाही, लांबी रुंदी खोली त्यातली खोली नाही, इंग्लीश मधे रूम म्हणतात ना त्यातली खोली. मला लहानपणीपासून बनवायची आहे एक पुस्तकांची खोली. मी नेहमीच तीन चार खोल्यांच्या छोट्या घरात राहिली आहे, पण आपल्या घरी एक छानशी स्टडी रूम असावी असे नेहमी वाटते.

तशी मी वाचन वेडी असण्यापेक्षा लेखन वेडीच जास्त आहे. खरतर माझ्या स्वभवमुळेच. इतरांचे ऐकण्यापेक्षा स्वतःचेच ऐकवणे जास्त प्रिय आहे मला. पण तरीसुद्धा मला एक घरातली ईवलिशी जागा ठेवायची आहे पुस्तकांसाठी.

माझ्या स्वप्नातली ही पुस्तकांची खोली खूप शांत ठिकाणी असावी, खोलीच्या खिडकीला किंवा balcony ला लागून घराबाहेरच्या बागीच्यातली जाई ची वेल असावी. एखाद्या वृक्षाच्या सावलीने या खोलीतला काही भाग पंखाखाली घ्यावा. इथे एका बाजूला पुस्तकांचे कपाट असावे आणि दुसरीकडे मस्त भारतीय बैठकीच्या style चा बिछाना. कपाटामधे काही मोठ्या लेखकांची पुस्तके तर काही अपरिचित लेखकांची पण दुर्मिळ पुस्तके असावित, सारी पुस्तके सूबकापणे माडून ठेवलेली. प्रत्येक पुस्तकावर स्वत: हाताने cover करावे, आणि वळणदार अक्षरात नाव लिहावे. रोज रात्री हाताला लागेल ते पुस्तक काढून वाचता येईल अशी ती मांडणी असावी.

खोलीच्या एका कोपर्‍यात एक मस्त छोटासा CD Player असावा, आणि सोबत जुन्या नव्या गाण्यांच्या Cassettes आणि CDs, non-pirated. दिवसभरचे काम आटोपून कधीतरी रात्री या खोलीत निवांत गाणी ऐकत अन् पुस्तक वाचत पडावे. एखाद्या रविवारी, जेवण केल्यावर सारी दुपार मस्त स्टडी रूम मधे घालवावी.

पुस्तक आणि गाण्यांच्या collection शिवाय इथे पेन, पेन्सिल, पेन्स्टँड, बुकमर्क्स, अश्या internet आणि laptop मुळे दुर्लभ झालेल्या गोष्टींचेही collection असावे. कधीतरी आवड म्हणून वाजवायला घेतलेली किंवा अर्धवट शिकलेली violin, guitar सुद्धा याच खोलीत आपली वाट पहात असावी.


लहानपणी वाचले होते डॉ. आंबेडकरांचे पुस्तकाचे व्यसन, एखादा संदर्भ नेमका कुठल्या पुस्तकातील आहे आणि ते पुस्तक library मधे कोणत्या कप्प्यात आणि कितव्या क्रमान्काला ठेवले आहे इतकी माहिती त्यांना पुस्तकाबद्दल असायची. वाचनाचे इतके व्यसन लागेल की नाही माहीत नाही, पण मनाच्या आणि घरच्या छोट्याश्या कप्प्यात पुस्तकांना एक अढळ्स्थान द्यायला मात्र मला नक्कीच आवडेल.

स्वप्नांची मोरपिसे...

माझी एक मैत्रीण खूप सुंदर चित्र काढते, परवा तिने आपल्या चित्रात रेखाटली होती तिची Wishlist. तिचे चित्र मनाला खूप भावले. आजकाल सगळीकडे धावता धावता आपल्याला नक्की काय हवे होते, ते आपण स्वतःच अनेकदा हरवून बसतो, कधीतरी निवांत बसलो की डोळ्यासमोरुन निघून जाते ही Wishlist. या Wishlist मधल्या सगळ्या गोष्टी आपल्या हाताला लागतीलच असे नाही, पण त्यांना आपल्या शब्दात मांडायला काय हरकत आहे. म्हणून मग मे देखील मांडत आहे इथे, माझ्या स्वप्नांची मोरपीसे, माझी Wishlist…!!!

एक लम्हे की दास्तान...!!!

खूप दिवसांनी आपलीच एखादी जुनी हरवलेली गोष्ट आपल्याला गावसते, आणि मग तिच्याकडे पाहता पाहता आठवणींचे निरनिराळे पदर उलगडत जातात. माझे हे असे नेहमीच होते. आपण अनेक दिवस राहिलेल्या एखाद्या जुन्या गावी कधी अगदी काही वेळासाठी परतावे, आणि आजूबाजूच्या ओळखीच्या गोष्टी जणू आपल्यालाच खुणावत आहेत असे वाटावे..

कधी रणरणत्या उन्हामधे सावलीला एखाद्या झाडाशि उभे रहावे आणि ते प्राजक्ताचे झाड निघावे, त्याच्या फुलांचा सडा टप-टप अंगावर पडावा, त्या सुगंधाने काही क्षण मन मोहरून जावे, नकळत खाली पडलेली दोन टपोरी फुले ओन्जळित घ्यावीत आणि त्याचा सुगंध नुसता उरात भरून घ्यावा. काही वेळापुरता तो क्षण तिथेच गोठून जावा, तो क्षण आपला व्हावा आणि आपण त्याचे. मनात नकळत कुठल्यातरी जुन्या गाण्याच्या ओळि रेन्गाळाव्या...

एक बार वक्त से, लम्हा गीरा काहीं
वहां दास्तान मिली, लम्हा काहीं नहीं


असा हा सरता क्षण मला खूप काही शिकवून जातो. जड पावलानी त्या सरत्या क्षणाचा निरोप घेत मी प्राजक्ताच्या सावलीतून दूर जाते, पुन्हा आपल्या वाटेला लागते, डोक्यावर उन असते पण मनात अजूनही प्राजक्ताची छाया. नकळत मागे वळुन सावली देणार्‍या त्या वृक्षाकडे पहिले म्हणजे वाटते, आपलं अयुष्य हे सळसळतं राहण्यासाठी आहे, अखंड वाहत राहणार्‍या नदीसारखं...

जिथे उभे असतो तिथून पुढे जाण्याची मनाला लागलेली ही ओढच आयुष्याला सळ्सळत ठेवते, साचल्या पाण्यावर फक्त शेवाळे साठते, ते शेवाळे मग पाण्याचं अस्तित्वही नाहीस करून टाकते, पण वाहत्या पाण्याचा नाद मात्र दूरवरूनही त्याच्या आस्तित्वाची जाणीव करून देतो.

पण मग सतत वहात जाताना कधी अचानक मागे वळुन पहिला तर तो सरला क्षण पुन्हा पुन्हा जगावासा वाटतो, असं का? का म्हणून मन पुन्हा पुन्हा जुन्या आठवणीत रमून जाते?

जर वहात रहाणं आणि साचणं हे एकाच वेळि शक्य नाही, तर वाहणार्‍याला साचण्याची आणि साचले असतानाही वाहण्याची ही कसली अनामिक ओढ… ?

विचारांच्या या तन्द्रितच मी समोरच्या नदी पात्राकडे बघते, कठोकाठ भरलेले ते पात्र, अथांग दूरवर पसरलेले, आणि अखंड वहात जाणारे, क्षितिजापर्यंत त्याच्या प्रवाहाची लांबी, माझ्या डोळ्यात मावता मावत नाही…

आणि अचानक मला च माझे पडलेले कोडे उलगडते, मन म्हणते, अगं वेडे, वाहत्या पाण्याला साचण्याची ओढ नसते, त्याला ओढ असते ती प्रवाहाबरोबर वहात जाण्याची, वाट फुटेल तिकडे वाहिली तर तिला आपण नदी म्हणू का? नदी कितीही मोठी असली, तरी तिला किनारा असतो म्हणूनच तिला नदी म्हणतात, जितके महत्व नदीचे तितकेच किंवा त्याहूनही किंचित जास्तच महत्व किनार्‍याचे, कारण तो किनाराच नदीला प्रवाह प्राप्त करून देतो, आपल्या बाबतीतही असेच आहे कदाचित, आठवणींचा हा प्रवाह आपल्याला वहातं ठेवतो, मनात जपलेल्या कडू गोड क्षणांचे कधी आठवांचे सण बनतात तर कधी प्रत्येक क्षणात समरस झालेल्या असतात अनंत काळाच्या आठवणी...